Theo thông báo từ Ủy ban Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) thuộc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam đã chính thức gửi thông báo về Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy (mã số dự thảo QCVN XX:2026/BXD). Dự thảo quy chuẩn này do Cục Đăng kiểm Việt Nam biên soạn và khi ban hành chính thức sẽ thay thế cho quy chuẩn hiện hành QCVN 14:2024/BGTVT.
Dự thảo Quy chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật trong kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe mô tô, xe gắn máy mới. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất, lắp ráp trong nước, các tổ chức, cá nhân nhập khẩu, cũng như các cơ quan quản lý, kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận phương tiện. Các loại xe thuộc phạm vi điều chỉnh được phân theo nhóm L1 (xe gắn máy hai bánh), L2 (xe gắn máy ba bánh), L3 (xe mô tô hai bánh), L4 (xe mô tô ba bánh bố trí không đối xứng hay xe có thùng bên) và L5 (xe mô tô ba bánh bố trí đối xứng).
Về tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, dự thảo quy định kích thước toàn bộ của xe không vượt quá chiều dài 4,0 m, chiều cao 2,5 m, khoảng cách trục không nhỏ hơn 1,016 m, còn chiều rộng tối đa không vượt quá 1,0 m đối với nhóm L1 và không vượt quá 2,0 m đối với các nhóm xe còn lại. Khối lượng tính toán cho mỗi chỗ ngồi được xác định tối thiểu là 75 kg đối với xe một chỗ ngồi và tối thiểu 65 kg mỗi vị trí đối với xe bố trí từ hai chỗ ngồi trở lên. Nhằm bảo đảm an toàn vận hành, các xe mô tô sử dụng động cơ nhiệt có dung tích xi lanh trên 150 cm³ hoặc sử dụng động cơ điện có công suất trên 11 kW bắt buộc phải lắp đặt hệ thống chống bó cứng phanh (ABS). Đèn chiếu xa của xe phải đạt cường độ sáng không nhỏ hơn 10.000 cd, âm lượng còi điện nằm trong khoảng từ 65 dB(A) đến 115 dB(A) đo ở khoảng cách 2 m. Phương tiện nhóm L1, L2 phải trang bị tối thiểu 01 gương chiếu hậu bên trái, trong khi nhóm L3, L4, L5 phải trang bị 02 gương bên trái và bên phải, bảo đảm quan sát rõ vật thể phía sau ở khoảng cách tối thiểu 50 m. Đối với xe điện, các bộ phận mang điện áp cao (trên 60 V DC hoặc 30 V AC) bắt buộc phải dán nhãn cảnh báo nguy hiểm màu vàng và phải trải qua phép thử phun nước trực tiếp thời gian tối thiểu 3 phút (lưu lượng 12,5 lít/phút ±5%) với điện trở cách điện sau thử nghiệm không nhỏ hơn 7,0 MΩ.
Về bảo vệ môi trường và tiêu thụ năng lượng, khí thải của xe lắp động cơ cháy cưỡng bức ở chế độ không tải phải duy trì nồng độ CO không quá 2,0% thể tích và HC không quá 1.000 ppm thể tích đối với động cơ 4 kỳ hoặc không quá 2.000 ppm đối với động cơ 2 kỳ. Mức ồn tối đa cho phép khi xe đỗ được quy định là 95 dB(A) đối với xe có dung tích xi lanh đến 125 cm³ và 99 dB(A) đối với xe trên 125 cm³. Bên cạnh đó, dự thảo thiết lập phương pháp thử nghiệm tiêu thụ năng lượng chi tiết cho xe động cơ đốt trong, xe hybrid và xe thuần điện, quy định mức tiêu thụ nhiên liệu hoặc điện năng do doanh nghiệp đăng ký chỉ được chấp nhận nếu giá trị thực đo không vượt quá +4% so với giá trị đăng ký.
Mục tiêu cốt lõi của việc ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nhằm bảo vệ sức khỏe, an toàn con người, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa. Lộ trình ban hành dự kiến phê duyệt quy chuẩn vào tháng 9 năm 2026 và có hiệu lực thi hành từ tháng 11 năm 2026. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có thể gửi ý kiến đóng góp cho dự thảo trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông báo, trước thời hạn cuối cùng vào ngày 25/ 9/2026. Đơn vị tiếp nhận ý kiến đóng góp là Cục Đăng kiểm Việt Nam./.
ThS. Nguyễn Diệu Thúy
Phòng Tham vấn hội nhập - VIOIT