Giai đoạn 2026 - 2030 được dự báo sẽ mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam, với động lực ngày càng tập trung vào công nghệ, công nghiệp chế biến - chế tạo, kinh tế số, năng lượng và các ngành có giá trị gia tăng cao. Theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm 2026 - 2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên; riêng công nghiệp - xây dựng dự kiến tăng bình quân 12,3%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo khoảng 12,4%.
Trong bối cảnh đó, một số nhóm ngành được đánh giá có nhiều dư địa phát triển trong giai đoạn tới.
Công nghệ số và kinh tế số tiếp tục là động lực tăng trưởng
Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, an ninh mạng và các nền tảng số được dự báo tiếp tục phát triển mạnh. Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP vào năm 2030, đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI, phát triển dữ liệu và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Đây không chỉ là cơ hội đối với các doanh nghiệp công nghệ mà còn tạo nhu cầu chuyển đổi trong bán lẻ, tài chính, logistics, sản xuất, nông nghiệp và thương mại.
Điện tử, bán dẫn và công nghiệp công nghệ cao
Điện tử và bán dẫn được xem là những lĩnh vực có tiềm năng nâng cấp vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng quốc tế đang tạo điều kiện để Việt Nam thu hút thêm đầu tư và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Định hướng phát triển công nghiệp đến năm 2030 cũng xác định công nghiệp điện tử, công nghệ thông tin, công nghệ cao và các ngành công nghiệp hỗ trợ là những lĩnh vực cần ưu tiên. Thách thức lớn là doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực công nghệ, nhân lực kỹ thuật và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thay vì chỉ đảm nhận các công đoạn có giá trị gia tăng thấp.
Công nghiệp chế biến, chế tạo
Đây có thể tiếp tục là một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Mục tiêu tăng trưởng bình quân 12,4%/năm đối với công nghiệp chế biến, chế tạo trong giai đoạn 2026 - 2030 cho thấy vai trò lớn của khu vực này. Các lĩnh vực như cơ khí chính xác, thiết bị điện, máy móc, công nghiệp hỗ trợ, chế biến thực phẩm và sản xuất sản phẩm công nghệ cao có nhiều cơ hội mở rộng. Xu hướng nổi bật sẽ là chuyển từ sản xuất dựa trên lao động giá rẻ sang tự động hóa, nhà máy thông minh, sản xuất xanh và nâng cao giá trị gia tăng.
Nông nghiệp công nghệ cao và chế biến nông sản
Nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng động lực tăng trưởng sẽ ngày càng chuyển sang sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ, xây dựng vùng nguyên liệu và chế biến sâu. Việt Nam có lợi thế về nhiều nhóm hàng như cà phê, gạo, rau quả, thủy sản, hạt điều và gia vị. Tuy nhiên, để nâng cao giá trị xuất khẩu, doanh nghiệp cần tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng thương hiệu thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.
Năng lượng sạch và công nghệ xanh
Quá trình chuyển đổi năng lượng và yêu cầu giảm phát thải đang tạo thêm dư địa cho năng lượng tái tạo, thiết bị tiết kiệm năng lượng, công nghệ môi trường và các mô hình sản xuất tuần hoàn. Định hướng phát triển công nghiệp của Việt Nam cũng xác định năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và năng lượng thông minh là những lĩnh vực cần được ưu tiên. Đây đồng thời là điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về môi trường từ những thị trường xuất khẩu lớn.
Logistics và thương mại điện tử
Logistics và thương mại điện tử – Động lực tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030
Sự phát triển của sản xuất, xuất nhập khẩu và thương mại điện tử sẽ kéo theo nhu cầu lớn đối với kho vận, vận tải, cảng biển, giao nhận và logistics số. Trong chương trình phát triển kinh tế số 2026 - 2030, Việt Nam định hướng ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ chuỗi logistics, xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch và nâng cao hiệu quả vận hành. Thương mại điện tử cũng được kỳ vọng tiếp tục mở rộng, đặc biệt khi người tiêu dùng ngày càng quen với mua sắm trực tuyến và doanh nghiệp đẩy mạnh bán hàng xuyên biên giới.
Du lịch và các ngành dịch vụ chất lượng cao
Cùng với quá trình nâng cao thu nhập và đô thị hóa, các ngành dịch vụ như du lịch, giải trí, giáo dục, y tế, tài chính và dịch vụ số có nhiều cơ hội phát triển. Đặc biệt, du lịch có thể chuyển mạnh từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của khách hàng.
Triển vọng và yêu cầu đối với doanh nghiệp
Nhìn tổng thể, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể của cơ cấu tăng trưởng theo hướng công nghệ cao, số hóa, xanh hóa và nâng cao giá trị gia tăng.
Các ngành có triển vọng không nhất thiết chỉ là những ngành tăng trưởng nhanh về quy mô, mà còn là những ngành có khả năng tạo năng suất cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị và đáp ứng các yêu cầu mới của thị trường quốc tế.
Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội sẽ đi kèm yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, vốn, nhân lực, đổi mới sáng tạo và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, việc nhận diện đúng xu hướng ngành, đầu tư có trọng tâm và chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ quyết định khả năng tận dụng cơ hội trong chu kỳ tăng trưởng mới.
Có thể thấy, công nghệ số, điện tử - bán dẫn, công nghiệp chế biến - chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng xanh, logistics và các dịch vụ chất lượng cao sẽ là những nhóm ngành đáng chú ý trong giai đoạn 2026 - 2030. Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng tạo ra các động lực tăng trưởng mới và góp phần nâng cao vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu./.
ThS. Nguyễn Thị Hải Lý
Hoàng Văn Hùng
ThS. Nguyễn Đình Đức
Phòng Dự báo thị trường - VIOIT