Ngày 9/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1033/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030.
Đây là Chương trình quốc gia có ý nghĩa quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030 được xây dựng theo cách tiếp cận tổng thể, toàn diện và bao trùm, thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn bộ nền kinh tế và đời sống xã hội. Chương trình bao quát hầu hết các ngành, lĩnh vực trọng yếu như nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, logistics, năng lượng, giáo dục, y tế, tài chính - ngân hàng, văn hóa, du lịch, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới nổi như kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kinh tế không gian tầm thấp và kinh tế vũ trụ.
Trong đó, một số mục tiêu nổi bật: Đến năm 2030, Kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP; Hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; Tối thiểu có 5 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến; Phát triển, thúc đẩy và đưa vào sử dụng tối thiểu 5 sàn dữ liệu; Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP; Tỷ trọng quy mô đào tạo giáo dục đại học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM) đạt 40%.
Chương trình đặt ra 27 chỉ tiêu quốc gia và chỉ tiêu ngành, lĩnh vực đến năm 2030, đồng thời giao 115 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, bao gồm hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý; phát triển hạ tầng số hiện đại; phát triển nền tảng số và hệ sinh thái số; phát triển kinh tế dữ liệu; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo; bảo đảm an ninh mạng; phát triển nhân lực số; phát triển công dân số; phát triển doanh nghiệp công nghệ số; đổi mới quản trị số và phát triển các thị trường mới dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Việc ban hành Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 – 2030 đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang giai đoạn phát triển toàn diện kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.
Bộ Công Thương với vai trò nòng cốt trong thúc đẩy và kiến tạo nền kinh tế số quốc gia. Trong giai đoạn tới, Bộ sẽ tiếp tục tập trung vào các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số ngành, lĩnh vực, trong đó nổi bật là một số ngành, lĩnh vực về:
+ Thương mại: Phát triển kinh tế số trong thương mại, lấy thương mại điện tử và tiêu dùng số làm động lực; thúc đẩy chuyển đổi số hoạt động kinh doanh, phân phối và xuất khẩu trực tuyến. Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử nội địa gắn với logistics số, thanh toán số, định danh, xác thực điện tử, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất địa phương tham gia sàn thương mại điện tử, nâng cao năng lực kinh doanh số, marketing số và xây dựng thương hiệu số. Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, khai thác Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN; khuyến khích hợp đồng điện tử, chứng từ điện tử, chữ ký số, phát triển cơ sở dữ liệu thị trường, cơ sở dữ liệu bảo vệ người tiêu dùng và đào tạo nhân lực số cho thương mại, xuất nhập khẩu, thanh toán và logistics.
+ Logistics: Tối ưu hóa logistics toàn trình thông qua ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số toàn diện các khâu trong toàn bộ chuỗi quá trình đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến tận tay người tiêu dùng; hình thành chuỗi cung ứng minh bạch, hiệu quả và có khả năng cạnh tranh cao. Thúc đẩy các nền tảng quản trị và kinh doanh logistics hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp logistics nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng; triển khai thử nghiệm mô hình cảng mở và khu thương mại tự do (FTZ). Đào tạo nhân lực có kỹ năng quản trị, vận hành giải pháp logistics, cảng biển, cửa khẩu, hải quan, khu thương mại tự do.
+ Công nghiệp chế biến, chế tạo: Phát triển kinh tế số trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng ứng dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại để thực hiện chuyển đổi các nhà máy trở thành các nhà máy thông minh phù hợp với xu hướng phát triển xanh.
Hỗ trợ doanh nghiệp và các cụm công nghiệp chuyển đổi số, ứng dụng các nền tảng quản lý sản xuất (ERP, MES, SCADA), triển khai Internet vạn vật trong công nghiệp (IIoT) và trí tuệ nhân tạo trong giám sát, kiểm soát chất lượng. Hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật về hạ tầng kết nối, định danh thiết bị và an ninh mạng trong sản xuất; đẩy mạnh quan trắc môi trường, quản trị năng lượng thông minh, áp dụng công nghệ carbon thấp, sản xuất sạch theo các tiêu chuẩn ESG. Đào tạo nguồn nhân lực cho sản xuất thông minh, quản trị số trong công nghiệp và đào tạo chuyên gia có năng lực thiết kế, triển khai, vận hành nhà máy thông minh.
+ Năng lượng: Ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng điện lực, phát triển lưới điện thông minh nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, tối ưu hóa quản lý tiêu thụ và tích hợp hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo. Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong dự báo phụ tải, dự báo sản lượng điện gió, điện mặt trời và tự động hóa lưới điện truyền tải, phân phối. Phát triển hệ thống quản lý năng lượng phân tán (DERMS) và triển khai công tơ điện thông minh thu thập dữ liệu theo thời gian thực, góp phần tối ưu hóa và tiết kiệm điện.
Chương trình phát triển Chính phủ số giai đoạn 2026 - 2030 góp phần hoàn thiện đầy đủ ba trụ cột của chuyển đổi số quốc gia gồm Chính phủ số, Kinh tế số và Xã hội số, tạo khuôn khổ tổng thể để các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đưa Việt Nam phát triển thịnh vượng trong kỷ nguyên số./.
Lê Anh Tú
Phòng Thông tin và Truyền thông - VIOIT