Sáng ngày 28/8/2026, UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức Hội thảo khoa học “Kế hoạch thúc đẩy hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”. Đoàn công tác Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (VIOIT) do TS. Hoàng Trường - Thường trực Hội đồng Khoa học và Đào tạo làm Trưởng đoàn đã tham dự và trình bày báo cáo tham luận quan trọng.
Hội thảo do đồng chí Phạm Tấn Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì, thu hút gần 100 đại biểu là đại diện các sở, ban, ngành, viện, trường, hiệp hội và doanh nghiệp lớn. Đây là hoạt động trọng tâm nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết 250/2025/QH15 của Quốc hội và triển khai Kết luận 446-KL/TU của Thường trực Tỉnh ủy Tây Ninh.
Toàn cảnh Hội thảo
Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa nhấn mạnh: Sau hợp nhất, Tây Ninh sở hữu không gian kinh tế rộng mở, kết nối liên vùng Đông Nam Bộ - Tây Nam Bộ và là cửa ngõ giao thương với Campuchia. Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh vượt 31 tỷ USD tới hơn 150 thị trường. Tuy nhiên, để bứt phá về chất, tỉnh phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về giá trị gia tăng nội địa, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khối FDI.
Đồng chí Phạm Tấn Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh phát biểu chỉ đạo và định hướng Hội thảo
Tại phiên tham luận chính, TS. Hoàng Trường (VIOIT) nhận định: Hội nhập sâu phải gắn liền với việc gia tăng giá trị giữ lại tại địa phương và nâng cao sức chống chịu của doanh nghiệp. Tây Ninh cần chuyển đổi căn bản từ mô hình “điểm làm thủ tục biên giới” sang xây dựng “hệ sinh thái sản xuất - logistics xuyên biên giới hoàn chỉnh”.
TS. Hoàng Trường - Trưởng đoàn công tác VIOIT trình bày báo cáo tham luận và đoàn công tác tại Hội thảo
Dựa trên đánh giá Chỉ số tận dụng FTA (FTA Index), đại diện VIOIT đề xuất 7 nhóm giải pháp chiến lược:
Thứ nhất, giải pháp lựa chọn chuỗi giá trị ưu tiên qua việc xây dựng ma trận 6 tiêu chí lượng hóa (nguồn hàng, năng lực doanh nghiệp, giá trị gia tăng giữ lại nội tỉnh, quy tắc xuất xứ, sức lan tỏa SME và tính thích ứng thị trường). Gợi ý định hướng 6 nhóm chuỗi nòng cốt: Nông sản - chế biến tinh bột mì; Cao su kỹ thuật; Nông nghiệp công nghệ cao; Dệt may bền vững; Công nghiệp hỗ trợ; Logistics và thương mại xuyên biên giới.
Thứ hai, giải pháp xây dựng Đề án phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA & cơ chế "Đặt hàng nâng cấp nhà cung ứng". Đề xuất xây dựng Đề án chuyên đề giai đoạn 2026 - 2035; hình thành cơ chế liên kết cụm ngành và triển khai chương trình "Nhà cung ứng Tây Ninh" để hỗ trợ doanh nghiệp địa phương đạt chuẩn cung ứng cho các tập đoàn FDI và chuỗi cung ứng quốc tế theo từng cấp độ. Đặc biệt, cần có giải pháp đồng bộ để san bằng năng lực tận dụng FTA giữa các địa bàn trên toàn tỉnh sau hợp nhất.
Thứ ba, giải pháp chuẩn hóa tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc số: Xác định tiêu chuẩn xanh (chứng nhận phát thải, ESG, ISO, GlobalGAP, Halal...) là điều kiện tiên quyết gia nhập chuỗi cung ứng; số hóa toàn diện chuỗi cung ứng nông sản từ mã số vùng trồng đến chế biến, kho lạnh và logistics.
Thứ tư, giải pháp phát triển đột phá hạ tầng logistics và kinh tế cửa khẩu: Chủ động đón đầu việc hoàn thành đồng bộ tuyến cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài và tuyến cao tốc Phnom Penh - Bavet vào năm 2027; khai thác hiệu quả việc nâng hạn ngạch xe vận tải liên vận Mộc Bài - Bavet lên 800 xe/ngày; khẩn trương hoàn thành Đề án phát triển dịch vụ logistics tỉnh ngay trong năm 2026 để quy hoạch các trung tâm ICD, logistics lạnh và kho ngoại quan hiện đại.
Thứ năm, giải pháp xây dựng Bảng điều khiển dữ liệu số và bộ chỉ tiêu giám sát thực chất: Thiết lập hệ thống đo lường không chỉ dựa trên kim ngạch mà phản ánh chất lượng hội nhập: tỷ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng giữ lại, thứ hạng FTA Index, chi phí và thời gian thông quan logistics.
Thứ sáu, giải pháp nâng cao năng lực bộ máy và cơ chế liên ngành, liên vùng: Tổ chức các tổ công tác chuyên ban theo từng chuỗi giá trị; kết nối chặt chẽ giữa Sở Công Thương tỉnh với các Cục, Vụ chuyên môn của Bộ Công Thương và VIOIT.
Thứ bảy, giải pháp lộ trình phân kỳ chiến lược: Giai đoạn 2026 - 2030 tập trung chuẩn hóa nền tảng, hạ tầng và năng lực doanh nghiệp; giai đoạn 2031 - 2045 chuyển dịch mạnh sang chế biến sâu, sản xuất thông minh, thương hiệu vùng và logistics xanh ở quy mô khu vực.
Các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp thảo luận sôi nổi tại Hội thảo
Kết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Tấn Hòa đánh giá cao các đề xuất khoa học, sắc bén của VIOIT, khẳng định đây là căn cứ quan trọng để hoàn thiện Kế hoạch hành động của tỉnh; đồng thời giao Sở Công Thương chủ trì phối hợp với Viện khẩn trương xây dựng các đề án nhánh về FTA và logistics.
Chiều cùng ngày, Đoàn công tác VIOIT đã tiến hành khảo sát thực địa tại Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài cùng lãnh đạo Phòng QLTM, Sở Công Thương và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh. Đoàn đã thị sát luồng thông quan, hệ thống kho bãi, hạ tầng kết nối cao tốc (dự kiến hoàn thành năm 2027) và việc nâng hạn ngạch lên 800 xe/ngày. TS. Hoàng Trường nhấn mạnh, Mộc Bài cần sớm chuyển dịch thành cực trung chuyển kinh tế thông qua hệ sinh thái logistics tích hợp gồm kho lạnh công nghệ cao, ICD, dịch vụ 3PL/4PL và cửa khẩu số thông minh.
Đoàn công tác khảo sát tại cửa khẩu Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh
Chuyến công tác khẳng định vị thế và vai trò tham mưu chính sách hàng đầu của VIOIT. Thời gian tới, Viện cam kết tiếp tục đồng hành cùng Tây Ninh trong tư vấn thể chế, khảo sát chuỗi ngành hàng và đào tạo nhân lực, góp phần đưa tỉnh trở thành cực tăng trưởng năng động, xanh và bền vững của vùng Đông Nam Bộ.
TS. Hoàng Trường - TS. Trịnh Quốc Vinh
Hội đồng Khoa học và Đào tạo - VIOIT